Houten hamer

Inleiding

Een houten hamer in de winkel kopen is makkelijk en snel. Sommige houtbewerkers verkiezen echter een bepaald gewicht en een bepaalde steellengte dan die in het assortiment van de winkel waardoor we een goede reden krijgen om onze hamer gewoon zelf te maken. Bovendien is het de uiteindelijke kostprijs vaak lager en is de constructie een koud kunstje voor een houtbewerker met een minimum aan ervaring.

Enkele voordelen opgesomd:

  • Gewicht, afmeting en vorm van het bolk op maat.
  • Lengte en dikte van de steel op maat.
  • Meestal goedkoper.
  • Je bent bezig met je hobby/vak en je krijgt ervaring.

Benodigdheden

Materiaal

blok: Blok beuk van 150x100x80mm. Deze maten dienen om je in de juiste richting te sturen maar het is de bedoeling dat je maten naar eigen voorkeur kiest. Bepaal op voorhand kijken of je een hamer voor fijn werk of het meer het ruwe, zware werk kiest. Je kan de hamer zwaarder of lichter maken door andere houtsoort te kiezen, maar beuk of es lijkt mij het meest geschikt voor het hamerblok.

Steel: Beuken van 180x25x20mm. Voor de steel is het belangrijk dat je voor beuk kiest vanwege de buigkracht en omdat er weinig looizuren in zitten. Gebruik zeker geen eik!!! De steel moet net zoals het blok afhankelijk van persoon tot persoon op maat gemaakt worden zodat hij perfect in de hand ligt en de correcte lengte heeft. Bij de keuze van de breedte (25) en dikte (20) moet je ook letten dat je een boor ter beschikking hebt met dezelfde diameter om het gat in het blok te maken.

Gereedschap:

  • Handschaaf/rasp
  • Vijl
  • Houtlijm/PU lijm
  • Schuurpapier
  • Boor (diameter afhankelijk van steel, zie tekst materiaal)
  • Steekbeitel/schietbeitel

Hoe te werk gaan

We zullen als volgt te werk gaan

  • Voorbereiden onderdelen en aftekenen
  • Mal maken voor het boren
  • Boren
  • Gat recht kappen
  • Afronding en afwerking van het blok
  • Steel rond maken en vorm geven
  • Boren
  • Zagen blokkeersysteem
  • Verlijmen van het werkstuk
  • Afwerking

Voorbereiden onderdelen en aftekenen

Aangezien ik niet weet welke middelen ter beschikking hebt kan ik enkel enkele tips geven. Bestudeer grondig de schetsen en bedenk welke machines kunnen dienen. Verder is het roeien met de riemen die je hebt. Tips, ideeën en de manier waarop je dit opgelost hebt mag je steeds als reactie posten. Dank bij voorbaat!

We zullen beginnen met het blok af te tekenen aan de hand van de volgens de schetsen. Ik heb geen afmetingen bij de schetsten voorzien zodat je de hamer naar eigen smaak kan maken, maar ik heb wel richtmaten in deze tekst geschreven. De bovenkant van da hamer is schuin gemaakt om te vermijden dat er bij een val stukken van het blok zouden afbreken. De ronding bedraagt ongeveer10mm in de hoogte. Meer mag ook maar minder raad ik af. De 2 hoeken bovenaan bedragen ongeveer 150mm als je dan afdaalt tot de onderzijde is het ongeveer 18mm verschil, dus 9mm aan elke kant. De 4 hoeken moeten echt afgerond worden, en niet gewoon gebroken met schuurpapier. Gebruik eventueel een munstuk bv 2 of 5 cent als hulp bij het aftekenen. Om de afronding van boven twee keer het zelfde te maken kan je een stuk papier/karton op maat knippen. Let er op dat het gat onderaan het blok mooi in het midden afgetekend is. Het komt niet op de millimeter aan, maar als je steel te ver van het midden staat ga je er toch lichte hinder van ondervinden tijdens het werk. De twee lijnen links en rechts bij het onderaanzicht stellen het begin van de schuine rand voor die je op de bovenkant zou moeten aftekenen.

Schets VAZ

Schets VAZ (vooraanzicht)

Schets ZAZ

Schets ZAZ (zijaanzicht)

Schets onderaanzicht

Schets OAZ (onderaanzicht)

Vervolgens zullen we beginnen met de steel af te tekenen. Zorg dat de steel langer gesmet word om later af te zagen. Bovenaan moet hier een verbindingsstuk komen voor de bevestiging van het blok en onderaan komt een klein vierkantig deel dat voorkomt dat je hand van de steel glijdt. Overweeg voor de veiligheid NIET om dit deel weg te laten want dit deel verkleind de kans dat de hamer tijdens het werken wegvliegt.

Steel

Schets steel

Mal maken voor boren+boren

We zullen beginnen met gaten in het blok te boren. De schets toont dat het gat scheef geboord moet worden en hiervoor is een langgatboormachine het meest geschikt. Met een kolombootmachine moet het ook lukken en indien je over geen van de twee beschikt zal het ook met een handboormachine moeten lukken mits wat extra kapwerk. Bij het werken met een langgatboormachine maak je best een mak om tegen de geleider te leggen zodat je scheef kan boren. Bij een kolomboormachine moet je voor hetzelfde doel een spie aan het werkstuk bevestigen met kleine nageltjes. De gaatjes kan je bij de verdere afwerking toch wegschaven.

Schets gat

Schets gat in blo

Gat recht kappen

We zullen het gat in het blok nu schuin uitkappen zodat het de lijn van de schets volgt. Het spreekt voor zich dat als je met een langgatboormachine gewerkt hebt je nu het minste werk hebt om het gat recht te kappen. Denk er aan dat je bij het wegkappen liever te weinig dan te veel weghaalt en haal aan alle kanten ongeveer evenveel weg. Indien je voor het boren een mal gebruikt had kan je deze nu als hulp gebruiken bij het uitkappen.

Afronding en afwerking van het blok

Nu het gat volledig afgewerkt is kunnen we beginnen met het blok af te ronden. We zullen er vanuit gaan dat je enkel eenvoudig gereedschap ter beschikking hebt. Je begint volgens mij best met de onderkant af te ronden met in volgorde een rasp, vijl en schuurpapier. Hierna kan je beginnen met de bovenkant af te ronden volgens de gebogen lijn op de schets. Hierbij zou ik in volgorde een handschaaf, rasp, vijl en schuurpapier gebruiken. Tenslotte moeten de vier zijkanten nog afgerond worden met een rasp, vijl en schuurpapier. Als je tevreden bent met het resultaat is het blok voorlopig klaar en kan je aan de steel beginnen.

Steel rond maken en vorm geven.

Om de steel rond te maken zou ik eerst een vijl en daarna schuurpapier gebruiken. Begin met schuurpapier met een grove korrel zodat het afschuren wat sneller gaat. Bij het afschuren kan je steeds rond de steel gaan tot deze naar wens afgerond is. Zoals eerder gezegd: laat zeker het blokje onderaan staan voor de veiligheid. Je kan de steel nu mooi glad opschuren.

Boren + zagen blokkeersysteem

Zaag nu de bovenkant van de steel op maat, boor twee gaten en vervolgens zaag je op de 2 lijnen tot aan het gat. Zaag als volgt 2 spien van 5 a 6mm breed en 35 a 38mm lang. Zorg ervoor dat als je tussen de 2 zaagsneden klopt dat de bovenkant evenveel is als in het gat (beter te klein als te groot,de lijm die je in de volgende titel aanbrengt zal de lege plaatsen wel opvullen.

Verlijmen van werkstuk

Het verlijmen is vrij eenvoudig. Spuit een hoeveelheid lijm in het gat (De exacte hoeveelheid leer je al doende) en steek bovenaan de steel de twee spietjes tussen de zaagsneden. Leg voldoende lijm op de verbinding en breng de steel in het gat van in het blok. Indien mogelijk kan je de verbinding vastzetten met een spanvijs. Kuis de overtollige lijm die uit het gat gelopen is op en laat de lijm drogen. De exacte droogtijd vind je terug op de verpakking.

Afwerking

Verwijder alle lijmresten. Doe dit grondig want de lijnolie waarmee je je product afwerkt zal niet pakken op de plastic-achtige laagjes die achterblijven. Smeer de hamer tenslotte in met lijnolie of een ander afwerkingsproduct. We raden U enkel lijnolie aan omdat dit geen resten zal achterlaten op de plaatsen waarop je met de hamer klopt. Laat het product volledig opdrogen.

Tot slot

Als alles goed verlopen is heb je nu je zelfgefabriceerde houten hamer op maat. We zijn er van overtuigd dat je meer trots en voldoening uit je werk zult halen met dit stuk zelfgemaakt materiaal. Voor je de hamer daadwerkelijk aan je verzameling gereedschap toevoegt stellen we voor dat je hem eerst aan een grondige test onderwerpt. Een losgekomen hamerkop is en blijft uiteindelijk een gevaarlijk projectiel dat wie weet waar terechtkomt.

Leave a Comment


NOTE - You can use these HTML tags and attributes:
<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>